"Kto nigdy nie był dzieckiem, nie może stać się dorosłym."
Charles Chaplin
≡ MENU
Charakterystyka rozwoju pięciolatka i sześciolatka

Charakterystyka rozwoju pięciolatka i sześciolatka

 

 

Pociecha w wieku 5 lat wchodzi w „fazę grzecznego dziecka”. Jednakże nie wolno nam zapominać, że ze względu na uwarunkowania genetyczne, wpływ środowiska oraz indywidualne predyspozycje, rozwój nie przebiega identycznie u wszystkich dzieci.

Rozwój motoryki dużej:

  • podskakuje na jednej nodze,
  • chodzi po narysowanej linii,
  • dość samodzielny w zakresie samoobsługi,
  • swobodnie porusza się, chodząc i biegając (opanowuje kilka czynności ruchowych jednocześnie),
  • potrafi opanować ćwiczenia wymagające poczucia rytmu.

Rozwój motoryki małej i koordynacji wzrokowo-ruchowej:

  • kreśli kółka, pętle i inne precyzyjne kształty,
  • prawidłowo trzyma ołówek, kredki,
  • wycina po linii,
  • chodzi z woreczkiem na głowie,
  • rozwój motoryki małej obserwowany jest głównie w zakresie samoobsługi oraz w zakresie rysowania i pisania.

Rozwój procesów poznawczych:

  • planuje działanie, które prowadzi do celu,
  • posiada zdolność do działania i myślenia etapami (potrafią przerwać jakąś czynność, a następnie prowadzi dialog z drugą osobą),
  • chętnie opowiada o tym, co przeżyło, co zobaczyło, uwzględniając kolejność zdarzeń i zależność przyczynowo-skutkową (wypowiedzi wielozdaniowe),
  • pyta o znaczenie słów – sam potrafi je wyjaśnić,
  • zanikają nieprawidłowości gramatyczne.

Rozwój społeczny:

  • wzrasta wrażliwość na opinię otoczenia,
  • pojawienie się sympatii i antypatii,
  • chęć współzawodnictwa oraz współdziałania w grupie,
  • rozwija się poczucie tożsamości, przynależności do grupy,
  • odczuwa empatię, pojawia się współczucie,
  • zdobywa zdolność wyrażania własnych emocji w sposób społecznie akceptowany,
  • w kontaktach z rodzicami wybuchy złości ustępują negocjacji.

Samodzielność:

  • nie potrzebuje pomocy przy czynnościach samoobsługowych,
  • samodzielnie się ubiera i rozbiera (samodzielnie zapina zamek i guziki),
  • myje zęby bez pomocy dorosłych,
  • posługuje się widelcem, nożem i łyżką. 

     

  • WŁAŚCIWOŚCI FIZYCZNE, dziecku sześcioletniemu : 

     

    - rosną stopy i powoli zanika płaskostopie (kości stóp wysklepiają się),

    - wydłużają się i twardnieją kości kończyn, rosną zęby stałe, zmieniają się proporcje ciała,

    - powoli kształtuje się większa odporność na zmęczenie związane z dłuższym przebywaniem w jednej pozycji,

    - rozpoczyna się pierwszy etap kostnienia nadgarstka (część chrząstek zamienia się w kości) - ruchy dłoni stają się bardziej odporne na męczenie; drugi i ostatni etap kostnienia nadgarstka przypada na wiek około 10 lat - dziecko staje się zdolne do pisania w zeszycie w jedną linię,

    - poprawia się płynność i szybkość ruchów rąk - dziecko łatwiej uczy się pisania w linijkach i łączenia liter, zaczyna także ładniej rysować, lepiej wycinać, może nauczyć się wiązania kokardki itp.

    - do rozwoju kości dopasowuje się układ mięśniowy,

    - mięśnie stają się silniejsze (wzrasta siła skurczu), są bardziej odporne na zmęczenie, wzrasta siła zwieraczy - dziecko nie musi już tak często załatwiać potrzeb fizjologicznych,

    - rozwijają się wszystkie narządy wewnętrzne; lepiej pracuje serce, płuca (lepsze dotlenienie) i jednocześnie rośnie potrzeba ruchu, zwiększa się pojemność żołądka (zmniejsza się częstotliwość przyjmowanie pokarmów, a zwiększa się objętość przyswajanej jednorazowo porcji),

    - dzieci stają się bardziej odporne na choroby.

    Zmiany związane z płcią

    - następuje początek kształtowania się trzeciorzędnych cech płciowych, u chłopców powoli rozwija się pas barkowy, u dziewcząt pas miednicowy, u chłopców bardziej niż u dziewcząt grubieją kości długie; do tych zmian dopasowuje się układ mięśniowy,

    - pojawia się głód ruchu, ogromna potrzeba biegania, skakania, siłowania,- dziewczynki preferują aktywność ruchową wymagającą większej precyzji,

    - kościec ( także kości i mięśnie dłoni) kształtuje się około 1,5 do 2 lat, dłużej u chłopców niż u dziewcząt, w związku z tym dziewczynki bardziej niż chłopcy lubią rysować, wycinać, malować,

    - u dziewczynek powoli zaczyna powstawać podściółka tłuszczowa. Zmiany w układzie nerwowym - są istotne i decydują o różnicach między dziećmi młodszymi a starszymi,

    - wydłużają się wypustki komórek nerwowych, dojrzewają drogi nerwowe, dzięki czemu poprawia się szybkość i dokładność przewodzenia impulsów, wzrasta ilość połączeń nerwowych, poprawia się koordynacja ruchów,

    - dojrzewają receptory zmysłów, pojawia się ostrość wzroku, wrażliwość na barwy, polepsza się zdolność odbioru bodźców słuchowych, dzieci odbierają dokładniejsze informacje z otoczenia, dojrzewają okolice ruchowe kory mózgowej, polepsza się koordynacja i płynność (również ręki).

  • WŁAŚCIWOŚCI PSYCHICZNE :

     

    - uwaga mimowolna, tzn. bodźce z otoczenia odwracają uwagę od tego, co dzieje się na zajęciach; czas uwagi jest ciągle jeszcze krotki (ok. 15 min.),

    - dziecko nie potrafi skupić się na wykonaniu kilku czynności jednocześnie,

    - dość silna koncentracja uwagi szybko wywołuje zmęczenie.

    Przeważa wciąż pamięć

    - mechaniczna, dlatego nowe treści powinny być często powtarzane i utrwalane z wykorzystaniem wielu zmysłów.

    Ruch

    - sześciolatek ma jeszcze słaby kościec i słabe mięśnie, musi często zmieniać pozycje.

    Myślenie

    - większość dzieci nie ma jeszcze ukształtowanej odwracalności myślenia, nie potrafi odwrócić procesu przekształceń,

    - nie ma jeszcze ukształtowanych pojęć czasowych.

    Pisanie

    - dzieci mają wciąż silne napięcie mięśniowe rąk, palców, nadgarstka, przedramienia, barków,

    - ruchy rąk u większości dzieci nie są jeszcze płynne, - występuje geometryzacja i brak precyzji.

    Stosunki przestrzenne

    - dzieci mają jeszcze kłopot z oceną stosunków przestrzennych, np.: prawo, lewo, obok, za,

    - wymagają wielu ćwiczeń typu zabawowego, które ułatwią późniejsze spostrzeganie.

    Słuchanie

    - dzieci zdolne są do podziału zdania na wyrazy, do analizy, syntezy sylabowej wyrazu, do wysłuchania głosek w nagłosie.

    Spostrzeżenia zmysłowe i wyobrażenia, dominuje myślenie przedoperacyjne, konkretno- wyobrażeniowe. 

  • WŁAŚCIWOŚCI SPOŁECZNE :

  • - powoli wzrasta antagonizm pomiędzy chłopcami a dziewczynkami; poczucie my chłopaki, my dziewczyny ułatwia integrację dzieci określonej płci, akceptację własnej płci i stopniowe uczenie się męskich i kobiecych ról społecznych, chłopcom mniej sprawnym dokucza się. 

  • EMOCJE

     

  • ma mniej dojrzały układ nerwowy niż siedmiolatek i z tego powodu silniej reaguje emocjonalnie,
  • wszystkie emocje, te pozytywne, a tym bardziej negatywne oraz duża liczba różnorodnych bodźców, stanowią dla organizmu ogromny wydatek energetyczny,
  • rozregulowuje się jego funkcjonowanie (staje się płaczliwe, drażliwe, nieznośne, agresywne itp.) - można pomoc mu, dostarczając mu owoców, kawałka czekolady, kanapkę itp. (glukoza i magnez) oraz stwarzając sytuacje ułatwiające wyciszenie się - elementy relaksacji.
  • dojrzewają struktury kory mózgowej odpowiedzialne za czynności typowo szkolne,
  • poprawia się wzrokowe i słuchowe spostrzeganie analityczno-syntetyczne,
  • dojrzewają te struktury kory mózgowej, które odpowiedzialne są za procesy myślowe; obserwuje się początki myślenia konkretno-wyobrażeniowego, operacyjnego na konkretach, - dojrzewa cały układ nerwowy w tym kora mózgowa, dzięki czemu poprawia się zdolność do skupiania uwagi (początki uwagi dowolnej) i poprawia się zdolność zapamiętywania; lepsza jest pamięć trwała, sprawniej przebiegają procesy pobudzania i hamowania. 

    Rozwój 6-latka

    Rozwój 6-latka jest nadal bardzo szybki. Dziecko coraz lepiej radzi sobie z koordynacją ruchową. Potrafi jeździć na dwukołowym rowerze, rolkach czy wrotkach, a także narysować podstawowe figury geometryczne. Strona prawa i lewa, czy perspektywa nie są już dla niego tajemnicą, potrafi nazywać kolory, dni tygodnia i miesiące. Z sześciolatkiem można już swobodnie porozmawiać na różne tematy.

    1. Rozwój fizyczny 6-latka

    Sześcioletnie dziecko nadal ma dużą potrzebę ruchu, której realizację trzeba mu umożliwić. Maluch jeżdżący na rowerze, rolkach, wrotkach czy łyżwach powinien mieć na sobie kask oraz ochraniacze. W tym wieku dziecko nadal nie jest w stanie przewidzieć konsekwencji swoich potencjalnie niebezpiecznych działań, takich jak szybka jazda na zakręcie czy wspinanie się po wysokich drzewach. Rozwój dziecka w wieku 6 lat to także doskonalenie szczegółowych umiejętności motorycznych, takich jak rysowanie, malowanie, wyklejanie, wycinanie, a także pisanie i czytanie. Niektóre dzieci radzą sobie z pisaniem coraz lepiej, inne dopiero zaczynają.

    2. Rozwój psychiczny 6-latka

    Dziecko w wieku 6 lat zna już 4 tys. słów, co pozwala mu prowadzić swobodną rozmowę. Maluch wylicza dni tygodnia, miesiące oraz pory roku. Potrafi także uczyć się na pamięć wierszyków i je recytować. Skupienie dziecka w tym wieku to maksymalnie 15 minut. W tym wieku świetną zabawą pobudzającą rozwój intelektualny i motoryczny jest układanie puzzli.

    Rozwój emocjonalny dziecka w wieku 6 lat wchodzi w kolejną fazę. Dziecko odczuwa bardzo silną potrzebę współzawodnictwa i wygrywania. Aby zwyciężyć, potrafi posunąć się nawet do oszukiwania i nie potrafi się do tego przyznać. Silnie przeżywa każdą krytyczną uwagę. Emocje są u sześciolatka dość gwałtowne i zmienne - w jednej chwili jest pełen zapału, w kolejnej wpada w złość, a nawet histerię. Nadal nie wyczuwa potrzeb innych, jest jeszcze dość egocentryczny. Mimo to, w tym wieku wiele dzieci ma swojego najlepszego przyjaciela. Jest to najczęściej dziecko tej samej płci. Zabawy dziecka w tym wieku to przede wszystkim zabawy z podziałem na role (np. w dom). W wieku sześciu lat zwiększa się ilość lękówDziecko boi się ciemności, duchów, burzy, samotności. Próbuje sobie z tym radzić obgryzając paznokcie i skórki, czy dłubiąc w nosie.

    3. Dojrzałość szkolna 6-latka

    Nie każdy 6-latek jest gotowy na pójście do szkoły i spełnianie wymagań szkolnych, dużo wyższych niż w zerówce czy przedszkolu. Aby osiągnąć dojrzałość szkolną dziecko potrzebuje pewnych predyspozycji, ale bardzo ważne są także bodźce zewnętrzne – wychowanie w domu i pobudzanie rozwoju w przedszkolu. Aby stwierdzić, że dziecko jest gotowe na pójście do szkoły rozwój fizyczny dziecka musi być na odpowiednim poziomie, nie bez znaczenia jest również jego poziom intelektualny. Maluch gotowy do pójścia do szkoły umie się przedstawić, powiedzieć, ile ma lat, narysować w miarę proporcjonalnego człowieka, kategoryzować przedmioty i zjawiska. Aby dziecko dobrze czuło się w szkole, powinno także umieć współpracować z innymi dziećmi, co nie u wszystkich maluchów w tym wieku jest takie proste.