"Kto nigdy nie był dzieckiem, nie może stać się dorosłym."
Charles Chaplin
≡ MENU
Charakterystyka rozwoju pięciolatka i sześciolatka

Charakterystyka rozwoju pięciolatka i sześciolatka

 

Pociecha w wieku 5 lat wchodzi w „fazę grzecznego dziecka”. Jednakże nie wolno nam zapominać, że ze względu na uwarunkowania genetyczne, wpływ środowiska oraz indywidualne predyspozycje, rozwój nie przebiega identycznie u wszystkich dzieci.

Rozwój motoryki dużej:

  • podskakuje na jednej nodze,
  • chodzi po narysowanej linii,
  • dość samodzielny w zakresie samoobsługi,
  • swobodnie porusza się, chodząc i biegając (opanowuje kilka czynności ruchowych jednocześnie),
  • potrafi opanować ćwiczenia wymagające poczucia rytmu.

Rozwój motoryki małej i koordynacji wzrokowo-ruchowej:

  • kreśli kółka, pętle i inne precyzyjne kształty,
  • prawidłowo trzyma ołówek, kredki,
  • wycina po linii,
  • chodzi z woreczkiem na głowie,
  • rozwój motoryki małej obserwowany jest głównie w zakresie samoobsługi oraz w zakresie rysowania i pisania.

Rozwój procesów poznawczych:

  • planuje działanie, które prowadzi do celu,
  • posiada zdolność do działania i myślenia etapami (potrafią przerwać jakąś czynność, a następnie prowadzi dialog z drugą osobą),
  • chętnie opowiada o tym, co przeżyło, co zobaczyło, uwzględniając kolejność zdarzeń i zależność przyczynowo-skutkową (wypowiedzi wielozdaniowe),
  • pyta o znaczenie słów – sam potrafi je wyjaśnić,
  • zanikają nieprawidłowości gramatyczne.

Rozwój społeczny:

  • wzrasta wrażliwość na opinię otoczenia,
  • pojawienie się sympatii i antypatii,
  • chęć współzawodnictwa oraz współdziałania w grupie,
  • rozwija się poczucie tożsamości, przynależności do grupy,
  • odczuwa empatię, pojawia się współczucie,
  • zdobywa zdolność wyrażania własnych emocji w sposób społecznie akceptowany,
  • w kontaktach z rodzicami wybuchy złości ustępują negocjacji.

Samodzielność:

  • nie potrzebuje pomocy przy czynnościach samoobsługowych,
  • samodzielnie się ubiera i rozbiera (samodzielnie zapina zamek i guziki),
  • myje zęby bez pomocy dorosłych,
  • posługuje się widelcem, nożem i łyżką. 

     

  • WŁAŚCIWOŚCI FIZYCZNE, dziecku sześcioletniemu : 

     

    - rosną stopy i powoli zanika płaskostopie (kości stóp wysklepiają się),

    - wydłużają się i twardnieją kości kończyn, rosną zęby stałe, zmieniają się proporcje ciała,

    - powoli kształtuje się większa odporność na zmęczenie związane z dłuższym przebywaniem w jednej pozycji,

    - rozpoczyna się pierwszy etap kostnienia nadgarstka (część chrząstek zamienia się w kości) - ruchy dłoni stają się bardziej odporne na męczenie; drugi i ostatni etap kostnienia nadgarstka przypada na wiek około 10 lat - dziecko staje się zdolne do pisania w zeszycie w jedną linię,

    - poprawia się płynność i szybkość ruchów rąk - dziecko łatwiej uczy się pisania w linijkach i łączenia liter, zaczyna także ładniej rysować, lepiej wycinać, może nauczyć się wiązania kokardki itp.

    - do rozwoju kości dopasowuje się układ mięśniowy,

    - mięśnie stają się silniejsze (wzrasta siła skurczu), są bardziej odporne na zmęczenie, wzrasta siła zwieraczy - dziecko nie musi już tak często załatwiać potrzeb fizjologicznych,

    - rozwijają się wszystkie narządy wewnętrzne; lepiej pracuje serce, płuca (lepsze dotlenienie) i jednocześnie rośnie potrzeba ruchu, zwiększa się pojemność żołądka (zmniejsza się częstotliwość przyjmowanie pokarmów, a zwiększa się objętość przyswajanej jednorazowo porcji),

    - dzieci stają się bardziej odporne na choroby.

    Zmiany związane z płcią

    - następuje początek kształtowania się trzeciorzędnych cech płciowych, u chłopców powoli rozwija się pas barkowy, u dziewcząt pas miednicowy, u chłopców bardziej niż u dziewcząt grubieją kości długie; do tych zmian dopasowuje się układ mięśniowy,

    - pojawia się głód ruchu, ogromna potrzeba biegania, skakania, siłowania,- dziewczynki preferują aktywność ruchową wymagającą większej precyzji,

    - kościec ( także kości i mięśnie dłoni) kształtuje się około 1,5 do 2 lat, dłużej u chłopców niż u dziewcząt, w związku z tym dziewczynki bardziej niż chłopcy lubią rysować, wycinać, malować,

    - u dziewczynek powoli zaczyna powstawać podściółka tłuszczowa. Zmiany w układzie nerwowym - są istotne i decydują o różnicach między dziećmi młodszymi a starszymi,

    - wydłużają się wypustki komórek nerwowych, dojrzewają drogi nerwowe, dzięki czemu poprawia się szybkość i dokładność przewodzenia impulsów, wzrasta ilość połączeń nerwowych, poprawia się koordynacja ruchów,

    - dojrzewają receptory zmysłów, pojawia się ostrość wzroku, wrażliwość na barwy, polepsza się zdolność odbioru bodźców słuchowych, dzieci odbierają dokładniejsze informacje z otoczenia, dojrzewają okolice ruchowe kory mózgowej, polepsza się koordynacja i płynność (również ręki).

  • WŁAŚCIWOŚCI PSYCHICZNE :

     

    - uwaga mimowolna, tzn. bodźce z otoczenia odwracają uwagę od tego, co dzieje się na zajęciach; czas uwagi jest ciągle jeszcze krotki (ok. 15 min.),

    - dziecko nie potrafi skupić się na wykonaniu kilku czynności jednocześnie,

    - dość silna koncentracja uwagi szybko wywołuje zmęczenie.

    Przeważa wciąż pamięć

    - mechaniczna, dlatego nowe treści powinny być często powtarzane i utrwalane z wykorzystaniem wielu zmysłów.

    Ruch

    - sześciolatek ma jeszcze słaby kościec i słabe mięśnie, musi często zmieniać pozycje.

    Myślenie

    - większość dzieci nie ma jeszcze ukształtowanej odwracalności myślenia, nie potrafi odwrócić procesu przekształceń,

    - nie ma jeszcze ukształtowanych pojęć czasowych.

    Pisanie

    - dzieci mają wciąż silne napięcie mięśniowe rąk, palców, nadgarstka, przedramienia, barków,

    - ruchy rąk u większości dzieci nie są jeszcze płynne, - występuje geometryzacja i brak precyzji.

    Stosunki przestrzenne

    - dzieci mają jeszcze kłopot z oceną stosunków przestrzennych, np.: prawo, lewo, obok, za,

    - wymagają wielu ćwiczeń typu zabawowego, które ułatwią późniejsze spostrzeganie.

    Słuchanie

    - dzieci zdolne są do podziału zdania na wyrazy, do analizy, syntezy sylabowej wyrazu, do wysłuchania głosek w nagłosie.

    Spostrzeżenia zmysłowe i wyobrażenia, dominuje myślenie przedoperacyjne, konkretno- wyobrażeniowe. 

  • WŁAŚCIWOŚCI SPOŁECZNE :

  • - powoli wzrasta antagonizm pomiędzy chłopcami a dziewczynkami; poczucie my chłopaki, my dziewczyny ułatwia integrację dzieci określonej płci, akceptację własnej płci i stopniowe uczenie się męskich i kobiecych ról społecznych, chłopcom mniej sprawnym dokucza się. 

  • EMOCJE

     

  • ma mniej dojrzały układ nerwowy niż siedmiolatek i z tego powodu silniej reaguje emocjonalnie,
  • wszystkie emocje, te pozytywne, a tym bardziej negatywne oraz duża liczba różnorodnych bodźców, stanowią dla organizmu ogromny wydatek energetyczny,
  • rozregulowuje się jego funkcjonowanie (staje się płaczliwe, drażliwe, nieznośne, agresywne itp.) - można pomoc mu, dostarczając mu owoców, kawałka czekolady, kanapkę itp. (glukoza i magnez) oraz stwarzając sytuacje ułatwiające wyciszenie się - elementy relaksacji.
  • dojrzewają struktury kory mózgowej odpowiedzialne za czynności typowo szkolne,
  • poprawia się wzrokowe i słuchowe spostrzeganie analityczno-syntetyczne,
  • dojrzewają te struktury kory mózgowej, które odpowiedzialne są za procesy myślowe; obserwuje się początki myślenia konkretno-wyobrażeniowego, operacyjnego na konkretach, - dojrzewa cały układ nerwowy w tym kora mózgowa, dzięki czemu poprawia się zdolność do skupiania uwagi (początki uwagi dowolnej) i poprawia się zdolność zapamiętywania; lepsza jest pamięć trwała, sprawniej przebiegają procesy pobudzania i hamowania.